Dasein

Met Dasein duidt Heidegger het menselijke bestaan aan, dat zich kenmerkt door het vermogen zich tot zijn eigen zijn te verhouden. De mens is altijd al in een wereld van betekenissen, mogelijkheden en verhoudingen betrokken en moet zich tot zijn bestaan verhouden.

Proeven

Sluit je ogen, spreek het woord 'Dasein' uit en ervaar wat het in je oproept.

Daag jezelf uit dit te doen,`zoder het woord te willen begrijpen.

Schouwen

Laat je blik over de afbeelding dwalen en bekijk alle onderdelen.

Neem de tijd om waar te nemen wat er in jou verschijnt tijdens dit schouwen.
En als je je richt op de afbeelding: welke vormen, kleuren en bewegingen zie je en welke details trekken je aandacht?
Merk op of en hoe je betekenis geeft aan wat verschijnt.
Wat ontdek je over je eigen manier van waarnemen, ook in relatie tot de vraag die je onderzoekt?

Horen

Luister naar deze stem uit het verleden en merk op waar de woorden je raken, sluiten of juist ruimte maken in je eigen binnenwereld.

"Zorg is niet iets wat we af en toe doen; de mens 'is' zorg. Het is de structuur waarin wij ons altijd al tot de wereld, de ander en onszelf verhouden."

Heidegger

Doorgronden

Daal af naar de wortels van het woord; laat het beeld van de herkomst en de onderliggende structuur van dit begrip tot je doordringen.

Het woord: Afgeleid van het Oudgermaanse surgō, wat 'bezieing' of 'bekommernis' betekent. Het is verwant aan het woord 'begeerte' en duidt op een actieve betrokkenheid bij iets wat ons ter harte gaat.
De structuur: In de fenomenologie is Zorg (Sorge) de fundamentele wezensstructuur van de mens. Wij zijn niet onverschillig; we zijn altijd al 'erbij'. Zorg heeft drie richtingen: het omgaan met de dingen (besloring), de omgang met de anderen (mede-zorg) en de verhouding tot ons eigen kunnen (de zorg voor het eigen 'zijn').

Verwonderen (Het niet-weten)

Stel je oordeel uit; durf de vertrouwde betekenis los te laten en erken dat je dit begrip eigenlijk nog niet kent.

Zorg is niet de last is die je draagt, maar de draad die jou met de wereld verbindt. Sta stil bij het feit dat een leven zonder zorg een leven zonder betekenis zou zijn. Kun je de zorg ervaren als een vorm van energie die door je handen stroomt, in plaats van een plicht die op je drukt? Wat gebeurt er als je stopt met het 'oplossen' van je zorgen en simpelweg aanwezig bent bij datgene waar je om geeft?

Doorzien

Kijk ook eens naar de schaduwkant: wat raak je kwijt als dit aspect van het mens-zijn wordt ontkend of weggestreept? De ontkenning van de blik leidt tot anonimiteit en onverschilligheid. Als we de blik van de ander ontwijken, maken we van die ander een ding, een 'het'. In een wereld zonder echte blik worden we onzichtbaar voor elkaar; we leven langs elkaar heen in een kille ruimte waar niemand echt wordt waargenomen in zijn wezen.

Verweven

Ervaar hoe de betekenis van dit woord verandert, scherper wordt en aan diepte wint in de nabijheid van de andere begrippen:

Betrokkenheid (De motor van de zorg)
Lijfelijkheid (Waar de zorg tastbaar wordt)
Tijd (Zorg is altijd gericht op de toekomst)
Geworpenheid (De situatie waarin we zorg moeten dragen)

Toe-eigenen

Neem waar of en wanneer je in jouw dagelijkse werkelijkheid dit concept tegenkomt.

Zorg is overal waar je niet onverschillig bent. Het zit in het rechtleggen van een kussen, het controleren van je fietsbanden, of het zorgvuldig formuleren van een mail aan een collega. Zelfs als je je 'zorgen maakt', oefen je deze fundamentele betrokkenheid uit. Waar gaat jouw zorg op dit moment naar uit? Welk deel van jouw situatie vraagt niet om een 'oplossing', maar om oprechte toewijding en aandacht?

Inkeren

Keer terug naar de bron: je eigen lichaam en de directe ruimte om je heen.

Wat verschijnt daar nu, op dit moment wanneer je jouw vraag of intentie waarmee je deze kaart trok, opnieuw stelt? Richt je blik op een willekeurig punt in de ruimte. Probeer je ogen 'zacht' te maken, zodat je niet alleen dat punt ziet, maar ook de ruimte eromheen. Voel hoe je ogen in hun kassen rusten. Als je nu met die zachte blik naar je eigen vraag kijkt: wat verandert er aan de scherpte of de hardheid van je probleem? Wat zie je als je niet langer staart, maar schouwt?