Wat ons gegeven is

Drie verdiepingsdagen ervaringsgericht filosoferen met Heidegger en Arendt

Onder leiding van Dirk de Schutter

Een mens komt ter wereld in een lichaam, een tijd, een taal, een plek en een afkomst die hij zelf niet gekozen heeft. Heidegger noemt deze gegevenheid 'Geworfenheit' (geworpenheid): het gegeven dat een mens zich altijd al aantreft in een wereld die hem voorafgaat, voordat je ook maar iets hebt kunnen kiezen. Het is je gegeven. Deze geworpenheid is niet iets waar je overheen stapt om bij het "eigenlijke" leven te komen, het is de grond zelf waarop een leven zich afspeelt.

Tegelijk draagt ieder mens het vermogen om iets te beginnen dat niet volledig uit die herkomst valt te verklaren. Hannah Arendt noemt dit 'nataliteit': met elke geboorte komt er iets nieuws in de wereld, een begin dat de wereld openhoudt. Waar Heidegger het accent legt op het gegeven-zijn als opgave om te dragen, legt Arendt het accent op het gegeven-zijn als mogelijkheid om te beginnen.

Deze twee denkers brengen de volgende vragen samen:

  • Wat betekent het om mens te zijn in een wereld die ons gegeven is?
  • Wat is ons gegeven, nog voordat wij zelf kunnen kiezen en hoe kunnen we dat ook aannemen?
  • Hoe kunnen wij ons verhouden tot datgene waarin wij onszelf aantreffen, en ruimte maken voor wat vanuit ons kan ontstaan?

Onder leiding van Dirk de Schutter verdiepen we ons in het denken van Martin Heidegger en Hannah Arendt door hun teksten te lezen en te bespreken en door filosofie te betrekken op de manier waarop wij zelf in de wereld staan en ons verhouden tot wat ons gegeven is: onze geworpenheid, onze lichamelijkheid, onze relaties, ons land en onze leiders, onze sterfelijkheid en ons vermogen om telkens opnieuw te beginnen.

Maak vast kennis met de docent en bevlogen manier van uitleggen:

De vraag en thematiek achter de driedaagse

Heidegger spreekt over 'men' (das Man): de gedeelde vanzelfsprekendheden waarin wij ons dagelijks bewegen. Het is de wereld van wat men vindt, wat men doet, wat men verwacht en wat men nastreeft. Deze vanzelfsprekendheden geven richting aan ons leven, maar kunnen ook verhullen hoe wij onszelf en de wereld daadwerkelijk aantreffen.

De vraag die hieruit voortkomt is: 'Hoe verhouden wij ons tot wat ons gegeven is wanneer we ons bewust worden van de vanzelfsprekendheden waarin we leven?

Heidegger en Arendt nodigen uit tot een aandachtig onderzoek van ons bestaan. We oefenen ons in het waarnemen van de wijze waarop wij onszelf aantreffen in de wereld, hoe de wereld zich aan ons voordoet en welke vragen en verantwoordelijkheden daaruit voortkomen.

We onderzoeken hoe het ontvangen van wat ons gegeven is, samenhangt met de wijze waarop wij handelen en nieuwe mogelijkheden in de wereld brengen.

Thema’s die aan bod kunnen komen:

 

  • Facticiteit: waar tref ik mijzelf aan?
  • Nataliteit: wat kan er vanuit mij ontstaan?
  • Wonen: hoe verhoud ik mij tot de wereld?
  • De gave: wat mag ik ontvangen?
  • Kwetsbaarheid: wat betekent het dat mijn bestaan eindig is?

 

"Het nieuwe begin dat met iedere geboorte gegeven is, kan zich alleen in de wereld tonen doordat ieder mens het vermogen bezit iets nieuws te beginnen."

Hannah Arendt

Voor wie?

Voor jou als je

  • je je verder wilt verdiepen in het denken van Martin Heidegger en Hannah Arendt;
  • je al enige ervaring hebt met hun werk en verlangt naar verdere verdieping;
  • je filosofie niet alleen wilt begrijpen, maar ook wilt beoefenen als een manier van kijken, luisteren en onderzoeken;
  • je wilt oefenen in een aandachtige verhouding tot jezelf, de wereld en de vragen die zich daarin aandienen;
  • je nieuwsgierig bent, openstaat voor dialoog en je je wil laten raken door de vragen die het leven zelf stelt.

Er is ruimte voor maximaal 10 deelnemers..

Voorbereiding

Om tijdens de driedaagse ruimte te hebben voor verdieping vragen we deelnemers om vooraf kennis te nemen van enkele elementaire werken.

Aanbevolen voorwerk

Daarnaast kun je vooraf podcasts beluisteren waarin Dirk de Schutter spreekt over Heidegger, Arendt en aanverwante thema’s.

Deze voorbereiding vormt geen examen of voorkennisvereiste, maar zorgt ervoor dat we tijdens de dagen voorbij de eerste kennismaking kunnen gaan en gelijk kunnen verdiepen.

Jouw vragen maken het programma

Voorafgaand aan de verdiepingsdagen kun je je eigen vragen insturen.

Dit kunnen vragen zijn over:

  • teksten van Heidegger of Arendt;

  • thema’s uit het werk van Dirk de Schutter;

  • vragen die ontstaan zijn vanuit eigen levenservaringen;

  • vragen die zich op een andere manier hebben aangediend.

Dirk de Schutter gebruikt deze vragen als inspiratiebron om de inhoud van de dagen vorm te geven. Je kunt je vragen sturen aan: info@trudykrabbe.nl

Wat betekent ervaringsgericht filosoferen?

Filosofische werkplaats

Filosofie is meer dan het cognitief begrijpen van ideeën.

We lezen passages uit het werk van Heidegger en Arendt en brengen deze teksten in relatie tot onze eigen ervaringen.

We onderzoeken:

  • welke vragen het denken van de denkers bij ons wakker maakt;
  • wat het raakt in onze manier van leven;
  • welke nieuwe perspectieven hierdoor kunnen ontstaan.

De driedaagse krijgt daarmee het karakter van een gezamenlijke filosofische werkplaats.

Werkvormen

Tijdens de driedaagse combineren we verschillende vormen:

  • Gezamenlijk lezen uit het werk van Heidegger en Arendt
  • Filosofisch gesprek
  • Ervaren van kunst, muziek en poëzie
  • Stilte en bezinning

"Het menselijk bestaan is geworpen."

Martin Heidegger

Programma

Maandag

  • 09.30-12:30 Opening en blok 1:  Kennismaking met het thema Wat ons gegeven is.
    Een eerste filosofische verkenning van Heidegger en Arendt op dit thema.
  • 12.30–13.30 Lunch
  • 13.30–17.00 Blok 2: Filosofie in de wereld. Hoe verhouden onze filosofische vragen zich tot de wereld waarin wij leven?
  • 18.00 Diner
  • 19.00–? Kunstbeschouwing, muziek of poëzie

Dinsdag

  • 09.00–12.30 Blok 3: verkenning ingezonden vragen
  • 12.30–13.30 Lunch
  • 13.30–17.00 Blok 4: verkenning ingezonden vragen
  • 18.00 Diner
  • 19:00-? Kunstbeschouwing, muziek of poëzie

Woensdag

  • 07.15 Metten, ontbijt en lauden in de Trinitatiskapel (op loopafstand)
  • 09.30–12.30 Blok 5: synthese van de vragen
  • 12.30–13.30 Lunch
  • 12.30-16:00 Blok 6: Wat hebben we ontvangen? Synthese van de vragen en samenbrengen van inzichten en ervaringen.
  • 16:00 Afsluiting

Docent

Dirk de Schutter

Dirk is filosoof en emeritus hoogleraar wijsbegeerte aan de Universiteit van Leuven. Hij verdiepte zich decennialang in het denken van onder meer Martin Heidegger en Hannah Arendt, twee van de belangrijkste denkers van de twintigste eeuw over wat het betekent om mens te zijn tussen mensen. Zijn diepgaande kennis en toegankelijke manier van spreken maken hem een inspirerende gids in het doolhof van de fenomenologie — of het nu gaat om Heideggers vraag naar het zijn, Arendts denken over vrijheid en pluraliteit, of de poëzie van Hölderlin en Rilke die hen beiden voedde. Zijn benadering is doordacht, onderzoekend en raakt de kern van wat er wezenlijk toe doet.

Leer Dirk kennen via deze podcasts:

"Zin is altijd voor een stuk gegeven. Nooit gemaakt. Heidegger is mij geschonken. En filosofie in het algemeen is mij geschonken. Studeren is mij geschonken. Ik heb het enorme geluk gehad."

Dirk de Schutter

Praktisch

Data

1-2-3 maart 2027

8-9-10 maart 2027

15-16-17 maart 2027

22-23-24 maart 2027

Op maandag starten we om 09:30 en op woensdag sluiten we af om 16:30.

Locatie

Stadsklooster Dordrecht. Vriesestraat 117 in Dordrecht.

Parkeren & overnachten

Parkeren

- Parkeergarage 50 meter vanaf accomodatie: 

- Gratis parkeren (15 minuten wandelen naar de Stadsklooster):

Hotel:

- In de accommodatie: - Het stadsklooster (slaapplek al vanaf € 50,- per nacht)

- Stay okay Dordrecht Hotel en campeerplek  (heerlijk in de natuur, 15 minuten rijden met de auto):

Kosten

  • De driedaagse kost  € ,- inclusief btw. 
  • Bij zakelijke facturatie moet rekening gehouden worden met 21% BTW op het totaalbedrag.
  • Bij het tarief zijn 3x lunch (maandag, dinsdag en woe), 2x diner (maandag en dinsdag)  1x ontbijt (woensdag) koffie, thee en snacks inbegrepen.
  • Overnachtingen zijn niet inbegrepen.
  • Voor alle vragen kun je mailen naar: info@trudykrabbe.nl